Wie ben ik, en wat drijft mij?
Na bijna vijf jaar als verslaggever te zijn geweest bij Ongehoord Nederland kies ik ervoor om zelfstandig verder te gaan. De mediawereld is in verandering en traditionele televisie verliest steeds meer haar toekomst. Ik merk om mij heen dat vrijwel geen enkele journalist nog de ècht kritische vragen stelt. Er is een soort voorzichtigheid ingetreden die ervoor zorgt dat wij niet meer het gehele verhaal horen. Daar wil ik verandering in brengen.
Als ik op dit moment naar de Mainstreammedia én ook de Alternatieve media kijk, dan zie ik veel gesprekken die zich begeven binnen de marges van de veiligheid om niemand tegen het verkeerde been aan te stoppen - om maar géén pijnpunten aan te raken. Daarom zeg ik dit ook met alle begrip voor de alternatieve media. En ik begrijp het, want het is moeilijk om bepaalde gevoelige onderwerpen op een zodanige manier te brengen dat mensen blijven aanhaken.
Ikzelf geloof niet in die benadering, omdat ik vind dat je, als je op zoek bent naar de waarheid, het gehele verhaal moet vertellen. Ook als dat schuurt met de mening van je achterban. Ik geloof dat het medialandschap iets anders nodig heeft: Een directere, ongecensureerde benadering. Geen gepolijste redelijkheid, of “schijnobjectiviteit” - maar juist de rauwe werkelijkheid, zonder concessies. Media mag schuren, media mag pijn doen en wat mij betreft moet dat ook als de waarheid in het geding is. Zoals je van mij gewend bent zal ik de pijnpunten blootleggen om de waarheid boven tafel te krijgen.
Je mag een schenking achterlaten - óf niet.
Daar ligt mijn kracht en daar ligt mijn missie!
Mijn visie; Waarheid boven comfort.
De huidige journalistiek in Nederland is in mijn beleving een verlengstuk van de macht geworden. De regering wordt weliswaar gewantrouwd door de journalisten in Den Haag, ik ken ze persoonlijk en heb er jarenlang mee gesproken, maar de instituties? Dáár geloven ze heilig in.
Om het beeld scherp te zetten: ze wantrouwen Mark Rutte, maar vertrouwen Jaap van Dissel. Ze wantrouwen Rob Jetten, maar vertrouwen de klimaatwetenschappers blind. Het is het patroon dat ik overal in de journalistiek zie terugkeren.
"Oh, het komt van het RIVM, dus het zal wel kloppen." Maar niemand vraagt zich af hóé het onderzoek precies is gedaan, welke aannames erin zaten, of welke belangen meespelen. Alsof instanties een soort moreel vacuüm zijn waarin macht niet bestaat.
Ja, veel van die organen zijn ooit opgericht om onafhankelijk onderzoek te doen, los van de politiek. Maar ondertussen komen hun geldstromen van dezelfde overheid die ze horen te controleren. En dat maakt ze er onderdeel van.
De journalistiek is verpolitiseerd. Waar politici logischerwijs zeggen wat mensen willen horen, doen veel media tegenwoordig precies hetzelfde, maar dan voor hun eigen achterban. En ik heb er nog begrip voor ook. Wie heeft niet de angst om donateurs te verliezen? Zo is er een nieuwe censuur ontstaan: niet van boven, maar van onderaf.
Ik heb het van dichtbij gezien. Iedereen roept dat hij de waarheid zoekt, maar weinigen willen haar horen. En ja, het publiek draagt daar zelf ook aan bij. Hoe vaak worden donaties niet opgezegd bij initiatieven die iets brengen wat niet strookt met de visie van de kijker? Waarheid is geen bestelling van bol.com, maar een brief van de belastingdienst: je zit er eigenlijk niet op te wachten.
Binnen redacties klinkt het dan: "We moeten het stap voor stap brengen, anders schrikken mensen af." Alsof Julian Assange ooit zei: "Laten we de oorlogsmisdaden in Irak niet publiceren, het publiek kan het niet aan." De waarheid kent geen concessies. Ze is wat ze is.
Met KrispijnPunt wil ik terug naar journalistiek als daad van moed. Niet als comfort, niet als de marketing van meningen, maar als confrontatie met wat echt is. Mijn mini-documentaires moeten pijn doen en de confrontaties ook. Maar niet alles wat pijn doet, hoeft zwaar te zijn. Soms is waarheid ook vermakelijk, met een vleugje ironie en cynisme. De waarheid is óók infotainment voor de nuchtere, cynische medemens.
Daarom zit PijnPunt in de naam. Het staat voor het deel van mijn werk waar ik precies dát blootleg wat liever wordt verzwegen: de plekken waar het schuurt, waar iets wringt, waar men liever wegkijkt. De pijn is niet het probleem, het zwijgen erover wél. Uiteraard met respect en fatsoen, maar wel radicaal. En als dat mensen afschrikt, dan is dat prima. Want zodra je onderhandelt over waarheid, is de journalistiek geen waakhond meer, maar een huisdier.
Mijn credo: "Publish and be damned."
